Nghề đóng gạch bê tông táp-lô ở một số xã trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An hiện đang rất phát triển.
Đây là những công việc nặng nhọc, tưởng chừng chỉ dành cho đấng mày râu sức vóc dài rộng, thì ở đây, các công đoạn làm ra viên gạch đều do chị em phụ nữ đảm nhiệm từ A – Z.
Men theo quốc lộ 1A, dọc qua địa phận các xã Quỳnh Thạch, Quỳnh Văn (Quỳnh Lưu, Nghệ An), chúng tôi dễ dàng bắt gặp hàng chục cơ sở đóng gạch bê tông táp-lô, một loại gạch được đúc bằng nguyên liệu chính là đá và xi măng. Nơi đây có khoảng 50 cơ sở chuyên đúc gạch, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm phụ nữ địa phương. Phần lớn họ là người dân vùng mỏ chuyên khai thác đá.
Những năm gần đây, do nhiều mỏ đá ngưng hoạt động nên họ dần chuyển sang nghề đóng gạch cho các cơ sở trên địa bàn. So với nghề bốc vác tại các mỏ đá trước đây thì nghề đi đóng và vận chuyển gạch lên xe an toàn, nhẹ nhàng hơn nhiều.
Đã 56 tuổi, nhưng bà Hồ Thị Lan, một người làm công tại cơ sở đóng gạch ở xóm 9, xã Quỳnh Văn, vẫn thoăn thoắt bốc một lúc 3 viên (mỗi viên gạch nặng khoảng 4kg) ra bãi phơi khô. Bà Lan cho biết, ở các lò gạch này toàn là chị em phụ nữ.
Mỗi ngày công cũng kiếm được 80.000 ngàn đồng về phụ thêm cho gia đình. Ở cơ sở bà Lan đang làm có gần 30 chị em. Dân ở đây làm đá xưa nay vất vả quen rồi, nay chuyển sang nghề mới này thấy cũng "ngon" hơn nhiều. Nếu như trước đây bốc một xe đá chỉ được khoảng 40.000 đồng mà tới 10 người, có khi lên tới 15 chị em, chia ra mỗi người chưa được 4.000 đồng.
Anh Hải, chủ một cơ sở sản xuất gạch ở xóm 9, xã Quỳnh Thạch cho hay, gia đình đầu tư máy làm gạch được 6 năm nay. Tuy đóng gạch bằng máy, nhưng nhiều công đoạn như khâu nhào trộn, vận chuyển nguyên liệu vào máy, bốc dỡ gạch ra khuôn, phơi... phải làm thủ công nên cần rất nhiều lao động chân tay.
Đến khâu bốc vác ở đây cũng 100% do bàn tay chị em phụ nữ đảm nhận
Hiện cơ sở của anh đang sử dụng 15 lao động là chị em phụ nữ. Ngay cả khâu vận hành máy cũng do chị em đảm trách. Lý giải cho điều thú vị này, chủ lò Hải cho hay, vì máy đóng gạch táp-lô vận hành đơn giản nên không đòi hỏi người có tay nghề, chỉ cần học dăm ba bữa là thành thạo. Chị em ở vùng này cần cù và rất chịu khó, bốc một xe gạch cả ngàn viên chỉ có 70 – 80 nghìn mà chị em vẫn làm.
Cũng tại các cơ sở sản xuất gạch này, có rất nhiều chị em phụ nữ đi bốc gạch thuê, hễ có xe tới "ăn gạch", lập tức xuất hiện ngay vài tốp 15 – 20 người lao động nữ đầy "thiện chiến". Những bàn tay vốn mảnh mai yếu ớt trở nên chai sạn vì sỏi đá vùng mỏ nay đã quá quen thuộc với lao động nặng nhọc, nhưng họ vẫn lấy đó làm niềm vui, vui vì phụ giúp thêm được gia đình có thêm thu nhập và cắt nghĩa từ vui vì lý do rất giản đơn: có "công ăn việc làm"!
